Punkt Oporu Mosty Małe

Rawsko Ruski Rejon Umocniony, Punkt Oporu Mosty Małe.

Podkład mapy – communitywalk.com.

Numeracja schronów według schematu Kriepost.org.

Przedstawiona kolejność schronów według sugerowanej trasy eksploracji.
Jest to pierwszy punkt oporu licząc od północno wschodniej strony naszej granicy.
Składa się z 15 obiektów betonowych, zanikającego już rowu przeciwczołgowego i jednego stanowiska technicznego, które jak wydaje mi się, było wspólne dla tego punktu i punktu oporu Dęby.
Jest to punkt który w tym rejonie brał udział dość intensywnie w walkach co jest widoczne po uszkodzeniach schronów. Niektóre źródła podają, że to tu właśnie tu znajdował się schron Komsomolec który utrzymał się w walce do 30 VI. Nie jestem do tego do końca przekonany. Po dłuższych poszukiwaniach wychodzi na to że, schron ten wprawdzie znajduje się przy głównej drodze Zamość, Tomaszów Lubelski – Rawa Ruska, Lwów, ale należy do punktu oporu Dęby.
W punkcie oporu Mosty Małe znajdują się 3 polskie  kopuły pancerne.

 

Na mapce
kolor czerwony, – pozostałości po rowie przeciwczołgowym
kolor niebieski – przykładowa trasa jak obejść schrony, całość mieści się w granicach 6 km, pomijając ewentualne kluczenie w lesie.

rrru-mm1

06-MM-13, PDOT, – 3 x NPS-3, 1 X RKM
06-MM-11, APK, – 2 x Ł-17, 1 x NPS-3
06-MM-12, OPDOT, – 2 x NPS-3, 1 x DOT-4.
06-MM-14, APK, – 2 x Ł-17, 1 x NPS-3
06-MM-15, NP, – schron obserwacyjny
06-MM-01, PPK, – 2 x NPS-3, 1 x RKM – Polska kopuła obserwacyjna. ZO 1937 Nr 1017 87
06-MM-03, OPPK, – 1 DOT-4, 1 x NPS-3
06-MM-02 ,OPPK, – 1 x DOT-4, 2 x NPS-3, 1 RKM – Polska kopuła pancerna. Z.O. 1938 Nr 1059 129
06-MM-04 ,OPK, – 2 DOT-4, 2 x NPS-3
06-MM-05, PPK,  – 3 x NPS-3, 1 x RKM
06-MM-06, APK,  – 2 x Ł-17, 1 x NPS-3, 1 x RKM
06-MM-07, PPK,  – 3 x NPS-3 – – Polska kopuła pancerna.
06-MM-10, OPDOT,  – 2 x DOT-4, 1 x NPS-3
06-MM-08, PDOT,  – 3 x NPS-3, 1 RKM
06-MM-09,  APK,  – 2 x Ł-17, 1 x NPS-3

Sugerowana trasa przejścia pozwala przejść spokojnie za jednym razem cały punkt oporu.

1. PDOT – 06-MM-13
GPS N: 50° 19′ 13,43″ E 23° 34′ 03,14″
Dwukondygnacyjny schron do ognia czołowego (PDOT) Uzbrojony w 3 ckm (NPS-3), 1 rkm obrony bliskiej.
Zachował się jeszcze numer z powojennej inwentaryzacji OB32 (ostatniej cyfry nie jestem pewien)
Schron dwukondygnacyjny, delikatnie ostrzelany, głównie w rejonie strzelnicy na wprost drogi. Ogólnie w bardzo dobrym stanie. Opancerzenie otworów strzelniczych zachowane.

2. APK- 06-MM-11
GPS: N: 50° 19’19,41″ E: 23° 34′ 28,87″
Schron do ognia bocznego – półkaponiera artyleryjska (APK). Uzbrojona w 2 armaty 76 mm (Ł-17) i 1 ckm (NPS-3).
Obiekt dwukondygnacyjny, nie był ukończony, brak wylewek na stropie, otwory strzelnicze pod duże działa bez opancerzenia i nie noszą śladów by kiedykolwiek było zainstalowane. Brak rowu diamentowego, brak również wykonanego obsypu ziemnego.

3. OPDOT-06-MM-12
GPS: N: 50° 19′ 22,15″ E: 23° 34′ 22,8″
Schron dwukondygnacyjny do ognia czołowego (OPDOT) Uzbrojony w 2 ckm (NPS-3) i 1 armatę 45 mm.
Kolejny z uszkodzonym stropem wewnętrznym. Brak opancerzenia DOT-4, zachowały się z karabinów NPS-3

4. APK-06-MM-14
GPS:  N: 50° 19′ 21,57″  E: 23° 33′ 57,70″
Schron dwukondygnacyjny do ognia bocznego (APK). Uzbrojony w 2 armaty 76 mm (Ł-17), 1 ckm (NPS-3).
dwukondygnacyjny, otwory strzelnicze porozrywane podczas demontażu opancerzenia dział, jednak ślady na metalowym suficie przypominają rozszarpanie po ostrzale. Przed otworami strzelniczymi zachował się rów diamentowy. Możemy podziwiać mineralne nacieki ozdabiające stropy.

5. NP-06-MM-15,  Schron obserwacyjny
GPS: N: 50° 19′ 25,67″ E: 23° 34′ 10,80″ Schron obserwacyjny.
Wnętrze – 2 malutkie pomieszczenia zamykane były drzwiami wewnętrznymi i korytarzyk pomiędzy drzwiami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Tylko w jednym pomieszczeniu mały otwór do obserwacji lub ostrzału drzwi zewnętrznych. W stropie znajdują się 4 otwory, po 2 w każdym pomieszczeniu jeden mały przeznaczony dla anteny  i większy w którym miał być zainstalowany peryskop.

Niestety ale takie pozostałości również można spotkać

6. PPK-06-MM-01
GPS: N: 50° 19′ 33,46″  E: 23° 33′ 52,47″
Schron do ognia bocznego (PPK). Uzbrojony w 2 ckm (NPS-3) i 1 RKM obrony bliskiej, kopuła pancerna.
Zachowany numer inwentaryzacji – OB34 oraz rów diamentowy.
Schron dwukondygnacyjny z zachowanym opancerzeniem strzelnic. W bardzo dobrym stanie zachowana polska kopuła obserwacyjna, pochodząca z polskich umocnień zajętych przez Rosjan na wschodzie.
Polska kopuła obserwacyjna Z.O. 1937 Nr 1017 87

7. OPPK-06-MM-03
GPS:  N: 50° 19′ 33,46″ E: 23° 34′ 15,46″
Schron do ognia bocznego (OPPK). Uzbrojony w 1 armatę 45 mm (DOT-4) i 1 ckm (NPS-3).
Schron dwukondygnacyjny, a właściwie to jego ruina. obiekt który powinien zostać zabezpieczony by nie wchodzić do niego do środka. W jednym miejscu strop opiera się na bardzo małym kawałeczku stali i żelbetonu, reszta stropu spoczywa w gruzach rowu diamentowego.

8. OPPK-06-MM-02
GPS: N: 50° 19′ 39,50″ E: 23° 34′ 18,31″
Schron do ognia bocznego (OPPK). Uzbrojony 1 armatę 45 mm, 2 ckm (NPS-3) i 1 RKM obrony bliskiej
Kolejny obiekt dwukondygnacyjny z usuniętym opancerzeniem dział. Wewnątrz zachowały się jeszcze resztki korytek po elektryce. Wewnątrz w jednym miejscu dziwnie uszkodzony strop. Jest również pancerna kopuła obserwacyjno polskiego pochodzenia z jeszcze widocznym numerem.
Polska kopuła pancerna  Z.O. 1938  N 1059 129

9. OPK-MM-04,  Kaponiera (OPK)

GPS: N: 50° 19′ 34,03″ E: 23° 34′ 52,93″
Schron do ognia dwubocznego, uzbrojony 2x armata 45 mm (zestaw DOT-4) i 2x CKM 7,62 m (zestaw NPS-3)
Dwukondygnacyjny, nietypowy w porównaniu z okolicznymi. Od południa wejście, północna ściana ślepa zaś wschodnia i zachodnia wyposażona po dwa otwory strzelnicze na stronę, po jednym zestawie DOT-4, i ckmie NPS-3 na stronę. Obie strony posiadają też rowy diamentowe. Widoczne ślady ostrzału. Zachodnia strona w bardzo dobrym stanie.

10. PPK-06-MM-05
GPS: N: 50° 19’23,59″ E: 23° 34′ 59,41″
Schron do ognia bocznego – Półkaponiera (PPK), uzbrojona 3 ckm (NPS-3) i 1 rkm obrony bliskiej.
Opisany w powojennej inwentaryzacji jako OB40. Osmołowany, obiekt bardzo ciekawy z narożnym otworem strzelniczym do ochrony bliskiej, W zachowanych bocznych opancerzeniach NPS-3,  zachowały się jeszcze jarzma – kule pozwalające na obrót lufy. Niestety dolna kondygnacja  lub zbiorniki do zwiedzania tylko dla płetwonurków jaskiniowych. Rów diamentowy zniszczony, podobnie jak otwór strzelniczy środkowego NPS-3.

11 APK-06-MM-06 (półkaponiera artyleryjska)
GPS :N: 50° 19’16,96″ E: 23° 35’13,11″
Schron uzbrojony w 2 armaty 76,2 mm (Ł-17), jeden CKM (NPS-3) w uchu i RKM obrony bliskiej.

Otwory strzelnicze pod 2 armaty, jeden ckm. Obiekt jednokondygnacyjny, niedokończony, otwór strzelniczy osłony wejścia jeszcze oszalowany i zamknięty. Schron nie obsypany ziemią przez co wydaje się jeszcze wyższy. Schron jest dość mocno ostrzelany ale od tyłu i w ślepą ścianę. Kilka pocisków przeszło do środka drążąc lejowate otwory.
Jak udało mi się dowiedzieć później, na schronie tym Niemcy po zdobyciu testowali swoją broń.

Te dwa garby po lewej to tak zwane Goraje czyli Krągły Goraj i Długi Graj. W Linii Mołotowa to Punkt Oporu Goraje. Po prawej stronie prawie na horyzoncie widoczne elektrownie wiatrowe na Dębach, czyli Punkt Oporu Dęby, jeden z bardziej rozległych punktów Rawsko Ruskiego Rejonu Umocnionego

12. PPK-06-MM-07
GPS: N: 50° 19′ 14,4″ E: 23° 35′ 15″
Schron do ognia bocznego – półkaponiera (PPK), uzbrojony w 3 ckm (NPS-3). Polska kopuła pancerna Z. O. 1938 N 1039 111

Schron uzbrojony w 3 stanowiska bojowe CKM oraz stanowisko ochrony wejścia. Otwory skierowane na wschód – północny wschód. obiekt wyposażony w polską kopułę przeciwpancerną z 1938 roku. Sygnatura Z. O. 1938 N 1039 111. Przed strzelnicami w bardzo dobrym stanie rów diamentowy.

13. OPDOT-06-MM-10
GPS: N: 50° 19’5,05″ E: 23° 34’58,76″

Schron do ognia czołowego (OPDOT), uzbrojony w 2 armaty 45mm (DOT-4) i 1 ckm (NPS-3).
Schron z wejściem od południa i dwoma otworami strzelniczymi na działka w kierunku północno – wschodnim i północno – zachodnim, między nimi otwór strzelniczy z opancerzeniem w kierunku północnym. Lekkie uszkodzenia stropów wewnętrznych przy wejściu więc lepiej wchodzić jednym z otworów strzelniczych, by nie nie wpaść do kondygnacji niżej.

W porównaniu z poprzednikami można by powiedzieć że ten obiekt jest czysty, nie wiem czy zawdzięcza to temu że dalej jest od lokalnej drogi czy temu że obrasta go barszcz sosnowskiego. Tu też natknąłem się na pozostałości wojenne, z takim zabawkami trzeba ostrożnie.

14. PDOT- 06-MM-08
GPS: N: 50° 18’52” E; 23° 35’4,59″
Schron do ognia czołowego (PDOT), uzbrojony w 3 ckm (NPS-3) i 1 rkm obrony bliskiej.
Uzbrojenie schronu to 3 ckmy (NPS-3), skierowane na północy wschód i wschód.

Obiekt niestety jak i poprzednik pozasypywany śmieciami z pobliskiej wsi.
Zdziwiłem się, gdy chciałem wejść do środka, okazało się że wewnętrzny strop został zerwany i akurat wcisnął się we framugę drzwi, tak że wejście do środka istnieje tylko poprzez właz awaryjny na dolnej kondygnacji jeśli można w ogóle mówić o dwóch kondygnacjach jak wszystko się rozsypało w środku. Właz również zasypany śmieciami.
Detonacja w środku odcisnęła ślady na całej powierzchni schronu, przy większości otworów pojawiły się pęknięcia. Dla przykładu otwór montażowy anteny w stropie.

15. APK-06-MM-09
GPS: N: 50° 18’49,02′ E: 23° 35’12,05″
Schron do ognia bocznego – półkaponiera artyleryjska (APK), uzbrojona  w 2  armaty 76mm (Ł-17) i  1  ckm (NPS-3).
Obiekt ten, od poprzedniego oddalony jest dosłownie o rzut granatem
Dość duży obiekt, dwukondygnacyjny z wejściem od południowej strony i otworami strzelniczymi skierowanymi na wschód, choć tak naprawdę trudno to określić bo budynek dość mocno ucierpiał, praktycznie połowa została oderwana i zamieniła się w gruz. Niestety natknąłem się też na pozostałości po wojnie, jak i dość dużo śmieci
Jak widać, ktoś sobie powolutku składa na kupkę odcięte druty by oddać na złom.

Na koniec widoczek na kilka kępek krzaków z niespodziankami z Punktu Oporu Mosty Małe.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s