Bełżec, cmentarz epidemiczny i cmentarz z wielkiej wojny

Na mapce ulotki reklamowej gminy Bełżec, w lasku oznaczono krzyż. Jak się dowiedziałem jest to teren cmentarza epidemicznego oznaczonego krzyżem. Przejeżdżając tamtędy rowerem letnią porą, zwracałem uwagę czy czegoś w gąszczu zieleni nie spostrzegę. Niestety, nie znalazłem nic.

Kolejną wzmianką o tym cmentarzu była, krótka notatka w książce Danuty Kawałko „Cmentarze województwa zamojskiego” wydanej w1994 roku.

„Bełżec cmentarz epidemiczny, nieczynny

Położenie -350 m na północ od drogi do Narola, 300 m od pomnikowego jałowca, w lesie na „Zagórze”. Historia – założony prawdopodobnie w 1831 roku. Wg. relacji mieszkańców, jako epidemiczny, wykorzystywany po raz drugi na początku XX w. w 1915 r. chowano tu żołnierzy zmarłych z ran w wojskowym baraku szpitalnym zlokalizowanym na „Zamulisku” Układ – granice cmentarza nieczytelne, podobnie układ mogił. Trudna do określenia powierzchnia cmentarza. Stan zachowania – na cmentarzu zachował się bruśnieński krzyż kamienny z 1831 roku oraz fragmenty około 10 kamiennych nagrobków (być może z I wojny światowej). Wyróżnione mogiły – pochowani żołnierze zmarli z ran w szpitalu na „Zamulisku” podczas I wojny światowej. Drzewostan – teren całego cmentarza porasta gesty młody lasek sosnowy Ogrodzenie – od południa i wschodu odcinkowo czytelny wał ziemny.”

Przyszedł czas na kolejny wypad tym razem w okresie bezlistnym. Po chwili poszukiwań trafiłem na miejsce które wydaje mi się być wspomnianym cmentarzem. Przy poprzedniej wizycie przejeżdżałem obok tego miejsca, jednak chyba za bardzo skupiłem się na poszukiwaniu krzyża a nie na ukształtowaniu terenu. Miejsce to znajduje się na skraju lasu, patrząc od strony drogi prowadzącej do Narola, (za zabudowaniami magazynowymi). Idąc od wspomnianego pomnika przyrody, jałowca trzeba po przejściu około 300 metrów przejść w poprzek zagajnika w kierunku głównej drogi.

Zastanawiam się czy trafiłem w dobre miejsce, bo nie do końca pasuje mi do wspomnianego opisu cmentarza. Teren oznaczony jest dość dobrze widocznym, zachowanym ¾ rowem obwodowym, o dość znacznym obszarze, około 30 na 20 kroków. Dodatkowo całość podzielona jest na 2 części, przedzielona takim samym rowem. Niestety brak jakichkolwiek śladów mogił, jak również wspomnianych resztek nagrobków, brak również wspomnianego krzyża bruśnieńskiego z 1831 roku. Na całej powierzchni zaznaczonego terenu widoczne jest kilka zagłębień. W pierwszej chwili myślałem że są to ślady po „pracach” poszukiwaczy, jednak mogą to być również ślady po nieistniejących już wykopanych nagrobkach, krzyżach, (nie wiem w jakiej formie te wspomniane nagrobki były). Nie wiem co jest bardziej prawdopodobne? Chyba jednak poszukiwacze, ale co stało by się z resztkami nagrobków i krzyżem.

Miejsce, ze względu na rozbieżności, trzeba będzie jeszcze w jakiś inny sposób potwierdzić.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s