Bełżec, teren byłego cmentarza wojennego z 1939 roku.

Bełżec, miejsce położone w centrum miejscowości przy głównej drodze Zamość – Hrebenne, bezpośrednio przy przejeździe kolejowym. Na klinie tworzonym przez drogę i torowisko, obecnie znajduje się ogrodzony plac na którym stoi pomnikowy kamień z tabliczką informacyjną i można by powiedzieć współczesna kapliczka. Stąd od kilku lat wyrusza procesja w Niedzielę Palmową z ponadnormatywnymi, bo dochodzącymi do 10 metrów palmami.

Ogrodzony teren, jest terenem po byłym cmentarzu wojennym z 1939 roku. Pierwotnie pochowano tu żołnierzy poległych 19 września 1939 roku, w I pancernej bitwie tomaszowskiej. Żołnierze służyli w 4 batalionie specjalnym, 73 pułku piechoty grupy fortecznej Armii Kraków. Z 42 pochowanych, 16 zostało do dzisiaj bezimiennymi bohaterami tych dni. Tożsamość znanych udało się potwierdzić w czasie ekshumacji, podczas przenoszenia na zamojska rotundę. Wszyscy spoczęli w jednej zbiorowej kwaterze nr 104.

Jak wynika z tablicy umieszczonej na kaplicy ekshumacje przeprowadzano dwukrotnie
Treść z tablicy:

POLEGLI W OBRONIE OJCZYZNY • W DNIU 19 WRZEŚNIA 1939r. W BEŁŻCU • 43 ŻOŁNIERZY WOJSKA POLSKIEGO • W TYM 16-tu O NIEZNANYCH NAZWISKACH • 4 BATALIONU SPECJALNEGO 73 PP • GRUPY FORTECZNEJ „ARMII KRAKÓW”.

mjr Jan Stefan WITKOWSKI,
d-ca batalionu kpt. Stanisław Jan SIEMIATYCKI,
d-ca 4 kopm. ckm. por. Edumnd PUZYNA,
d-ca 2 plut. 5 komp. ckm. por. Antoni Zbigniew MENDELIK,
ofic. łącznikowy kpr. Jarzy JEDLICZKA,
kpr. Stanisław POPIELARCZYK,

strz. Feliks BASIŃSKI, strz. Józef BAJDAK (BUDZISZ), strz. Franciszek CZECH, strz. DUDEK, strz. Antoni FISZER, strz. Władysław JARZĄBEK, strz. Leopold JĘDRZEJEWSKI, strz. Jan KLIŚ, strz. Władysław KWARCIAK, strz. Leonard LABUŚ, strz. Marian LEWIŃSKI, strz. Adam LITWIŃSKI, strz. Antoni ŁYSZCZARZ, strz. Stanisłąw MADRZYK, strz. Eryk MANCZYK, strz. Wacław MIKA, strz. Antoni PECAK, strz. Józef PYRDZICEK, strz. Henryk SITKO. strz. Stefan WOJTOWICZ, strz. Mieczysław ZARĘBSKI.

(Listę poległych) Opracowano na podstawie protokołu ekshumacji z 1940 r. ZG PCK nr. 13316/464/25 oraz protokół ekshumacji z dn. 10.VIII.1951r. dotyczący przeniesienia zwłok z cmentarza wojskowego w Bełżcu na cmentarz wojenny w Zamościu ” Rotunda” kwatera 104″.

Treść z kamienia pomnikowego;

„42 bohaterom 4 batalionu specjalnego 73 pp grupy fortecznej „Armii Kraków”, którzy oddali życie za ojczyznę w walce z hitlerowskim najeźdźcą. w Bełżcu dnia 19 września 1939r. Na wieczną cześć chwałę, społeczeństwo Bełżca 1989-09-17″

Kapliczka pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, powstała po ekshumacjach żołnierzy, jako pomnik wdzięczności za ocalenie Bełżca w latach 1939-1944 oraz pamięci poległych tu żołnierzy. Wybudowana została dzięki staraniom księdza Ireneusza Kmiecika. Tablicę ufundował wieloletni proboszcz Bełżca, ksiądz Stanisław Węgłowski oraz Rada Gminy i Straż Pożarna.

Bełżec miał za co dziękować, we wrześniu znalazł się w terenie działań I bitwy pancernej pod Tomaszowem, następnie stał się miejscowością graniczną po stronie niemieckiej, pomiędzy III Rzeszą i ZSRR, w tym czasie działał tu obóz pracy dla Cyganów a następnie obóz koncentracyjny. Kolejowa stacja Bełżec, była ważnym punktem strategicznym, w 1944 roku sowiecka pilotka zbombardowała pociąg, niemiecki skład amunicji. Eksplozje były tak ogromne że w promieniu ponad kilometra prawie nic nie ocalało, a odłamki znajdowane są kilka km od miejsca eksplozji. Południowa część Bełżca przestała istnieć. W najbliższej okolicy ocalał jedynie budynek komendanta obozu zagłady, oraz parowozownia i wieża ciśnień (zresztą wybudowana przez niemieckie wojska w 1915 roku). Na terenie tym, pomimo przeważającej ludności polskiej dało się odczuć działalność band UPA, które  to zamordowały polskich podróżnych jadących pociągiem do Lwowa. Za działalność z UPA został również zamordowany przez polskie oddziały AK, bełżecki pop.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s