Budynin, cmentarz

Do Budynina udało mi się zawitać już kilka razy, głownie zatrzymywałem się w okolicy cerkwi. Tym razem celem był cmentarz i poszukiwania śladów mogił z okresu Wielkiej Wojny. Sam cmentarz parafialny znalazłem bez problemu, jednak już pozostała realizacja planu pozostawiała wiele do życzenia. Teren cmentarza to dość rozległy jak by się wydawało obszar, centralnie na środku zachowane współczesne pochówki rzymskokatolickie, poprzytykane pojedynczymi, kamiennymi nagrobkami.

Cmentarz sprawia dziwne wrażenie, cześć wschodnia cmentarza dość rozległa wyglądająca na pusty plac porośnięty trawami jeżynami i drobnymi krzakami, przy samym płocie rosną octowce. Cześć zachodnia, oraz północna to już zupełnie inna bajka. Wchodząc w tą część poza kilkoma ścieżkami, przedzierać się trzeba jak w prawdziwej dżungli. Cały teren porośnięty jest octowcami, z braku miejsca wzrostu pod koroną liści rozciąga się „las” pojedynczych gałązek pokrytych tak jakby lekkim meszkiem. Wśród nich odnajdujemy bardzo duża ilość kamiennych nagrobków w bardzo dobrym stanie zachowania, choć duża część jest lub wywrócona  lub rozłożona a część z nich wymaga baczniejszej uwagi by przywrócić normalny stan. Jest to najstarsza część cmentarza, prawosławna i greckokatolicka. Trafiłem również zdecydowanie inne wyróżniające się nagrobki, okazało się, że są to nagrobki budynińskich parochów. Do nich między innymi są wydeptane ścieżki. Analizując ułożenie i zasięg starszych nagrobków, wynikałoby, że plac poza zachodnią stroną był zagospodarowany a obecne pochówki są wykonywane na poprzednich. W pierwszej chwili myślałem że po wschodniej stronie, ze względu na występujące tu pojedyncze małe krzyże, mogły być chowane dzieci, często na cmentarzach takie pochówki są grupowane. Nie znalazłem śladów jakie mogły by sugerować istnienie masowych mogił wojskowych.

Pomoc uzyskałem pytając mieszkańców, czy może coś pamiętają. I chyba dobrze trafiłem. Osoba oprowadziła mnie po cmentarzu i opowiadała jak za swoich czasów szkolnych, szkoła opiekowała się wojskowymi grobami, nie wiedział jakie to były groby, wszyscy nazywali je „wojskowymi” i to wystarczało. Ja otrzymałem informacje o masowych mogiłach żołnierzy Wielkiej Wojny. Rozmówca jednak określił je, jako pojedyncze groby, równo ułożone w kilku rzędach. Gdy zapytałem go o te drobne krzyże, opowiedział mi o dziecięcej rywalizacji pomiędzy uczniami, klasami które rywalizowały pomiędzy sobą o najładniej przybrane i oznaczone mogiły. Nie wiem co o tym sądzili nauczyciele, wychowawcy w końcu nadzorujący prace uczniów czy harcerzy. By „ozdobić” mogiły wojskowe krzyżami znoszonymi z uszkodzonych starych nagrobków z całego cmentarza. Najwidoczniej tak zwane tu mogiły wojskowe, to są te poszukiwane przeze mnie pozostałości cmentarza z okresu I wojny światowej.

We wschodniej części cmentarza, w pobliżu właśnie grobów żołnierskich lub nawet na nich, znajdował się również kopiec, obecnie zrównany tak, że nie pozostał po nim żaden ślad, jak twierdzi mój rozmówca. Nie znał jego przeznaczenia, może powstał podczas „oczyszczania cmentarza” pod nowe pochówki ludności nasiedlonej po 1947 roku. Mi w pierwszej chwili przyszedł do głowy kopiec związany z I wojną światowa, bardzo często powstawały takie cmentarze w formie kopców.

Jednak czytając ostatnio informacje na temat okolicznych cmentarzy, zwłaszcza na terenach zamieszkałych głównie przez ludność ukraińską Grzędy Sokalskiej, takie kopce ziemne usypywano na cmentarzach jako symboliczne pogrzeby Polski, hucznie świętowana przez Ukraińców. Spotkałem się z kilkoma takimi miejscami a na niektórych cmentarzach spotkałem też bezimienne różnego rodzaju kopce które obecnie kojarzą mi się właśnie z takim działaniem miejscowej ludności żyjącej jak by nie było w obszarze ziem polskich.

Prawdopodobne usytuowanie cmentarza z okresu Wielkiej Wojny.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s